W poniedziałkowy wieczór, 26 listopada 2018 r., na deskach Portu Kultury zawitał Teatr im. Juliusza Osterwy z Lublina, przedstawiając sztukę pt. „Diabeł i tabliczka czekolady” w reżyserii Kuby Kowalskiego. Wydarzenie poprzedziły warsztaty wprowadzające w tematykę spektaklu, w których wzięły udział zarówno osoby dorosłe, jak i młodzież uczęszczająca na zajęcia teatralne w Sandomierskim Centrum Kultury. Dwugodzinne zajęcia prowadzone przez Martę Bojarską zorientowane były głównie wokół elementarnych zadań aktorskich i ćwiczeń polegających na budowaniu zaufania oraz współpracy w grupie. Ważnym tematem warsztatów była również szeroko pojęta empatia, niezwykle istotna do zrozumienia motywów działania, historii poszczególnych bohaterów spektaklu.

„Diabła i tabliczkę czekolady” można nazwać doświadczeniem z pogranicza teatru oraz performance’u. Już pięć minut przed otwarciem drzwi sali widowiskowej, na foyer rozpoczął się swoisty wstęp do spektaklu. Wypełniająca widownię po brzegi publiczność z wielką uwagą obserwowała performatywne działania zespołu, poznając tym samym niektórych bohaterów spektaklu – jeden z nich siekał surowe serca leżące na długim, pokrytym gazetami stole, stojącym tuż obok punktu sprzedaży biletów. Inny, prowadzony na wózku inwalidzkim, witał się z widzami jakby był jednym z nich. Twórcy, zacierając tradycyjny podział na widownię i scenę sprawili, że praktycznie od samego początku widzowie wraz z aktorami stworzyli otwartą, empatyczną wspólnotę.

Spektakl Kuby Kowalskiego jest adaptacją reportaży Pawła Piotra Reszki, zawartych w książce pod tym samym tytułem i opisujących głównie, naturalistyczny wręcz, obraz Polski Wschodniej z przełomu XX i XXI wieku. Reżyser opisuje bohaterów reportaży jako postaci wypchnięte na margines, wyśmiewane, ignorowane, niekiedy znienawidzone. Poprzez przeniesienie ich historii na scenę wzbudza w widzach poczucie zrozumienia i współczucia, okraszając całość mieszanką ciętego humoru i spojrzenia z dystansem. Wywołana w ten sposób empatia w stosunku do bohaterów widoczna była najbardziej podczas jednej z ostatnich scen, kiedy to widzowie zostali zachęceni do pełnej zaangażowania dyskusji na temat tolerancji z ciemnoskórą Ukrainką, studiująca w Polsce zarządzanie.

Spektakl zakończył się owacjami na stojąco i bardzo pozytywnymi komentarzami publiczności. Warto podkreślić, że wydarzenie zorganizowane zostało w ramach akcji „Teatr Polska 2018”, organizowanej przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Celem programu jest ułatwianie dostępu do oferty polskich teatrów – głównie poprzez zwiększanie ich mobilności i umożliwienie prezentacji spektakli w ośrodkach mających utrudniony dostęp do kultury.

Galeria: